Hansı məlumatları toplayırıq
Məxfilik siyasətlərinin böyük hissəsi ona görə oxunmur ki, orada əsas cavab yoxdur. Ona görə cavabla başlayırıq: bu sayt səni şəxsən tanımır. Burada hesab yoxdur, qeydiyyat yoxdur, şifrə yoxdur, balans yoxdur. Biz operator deyilik — mərc qəbul etmirik, pul saxlamırıq. Deməli, oyun saytlarının topladığı məlumatların böyük hissəsi bizdə fiziki olaraq mövcud deyil.
Nəyi toplamırıq — bu siyahı toplananlardan vacibdir:
- Ödəniş məlumatları — kart nömrəsi, CVV, bank hesabı, m10 rekvizitləri. Bizdə kassa yoxdur, ona görə bu məlumatlar bura heç vaxt daxil olmur.
- Şəxsiyyət sənədləri — pasport, şəxsiyyət vəsiqəsi, kommunal qəbz. Bunları operator KYC üçün istəyir, biz yox. Əgər kimsə «sayt yoxlaması» adı ilə səndən burada sənəd istəyirsə — bu, saxtakarlıqdır.
- Oyun tarixçən — depozitlər, mərclər, uduşlar, balans. Bunlar operatorun sistemindədir və biz onlara girişə malik deyilik.
- Şifrələr — nə bizim, nə operatorun. Bizdə giriş formu yoxdur.
İndi isə real siyahı — nəyi toplayırıq:
| Məlumat növü | Nə üçün lazımdır | Saxlanma müddəti | Necə söndürmək olar |
|---|---|---|---|
| Anonimləşdirilmiş IP (son hissəsi kəsilmiş) | Ölkə/region səviyyəsində statistika | Analitika xidmətində, adətən 14 ay | Analitika kukilərindən imtina, brauzer izləmə qorunması |
| Səhifə baxışları və keçid marşrutu | Hansı materialın faydalı olduğunu görmək | Adətən 14 ay | Analitika kukilərindən imtina |
| Cihaz növü, ekran ölçüsü, brauzer | Vərəqin mobildə düzgün göstərilməsi | Adətən 14 ay | Analitika kukilərindən imtina |
| İstinad mənbəyi (referrer) | Bura haradan gəldiyini anlamaq | Adətən 14 ay | Brauzerdə referrer siyasəti / izləmə qorunması |
| Zəruri kuki (sessiya, razılıq seçimi) | Saytın işləməsi və razılığın yadda saxlanması | Sessiya — bağlananadək; razılıq — 6-12 ay | Söndürülə bilməz, əks halda sayt düzgün işləməz |
| Razılıq bannerindəki seçimin | Hər açılışda təkrar soruşmamaq üçün | 6-12 ay | Brauzerdə sayt məlumatlarını silmək |
| Partnyorluq keçid parametri (klik faktı) | Keçidin bizim saytdan gəldiyini hesablamaq | Trekerin tərəfində, adətən 30 gün | Üçüncü tərəf kukilərini bloklamaq |
| Əlaqə formunda yazdıqların (ad, e-poçt, mətn) | Sualına cavab vermək | Yazışma bitəndən sonra 12 ayadək | Sadəcə yazmamaq — form könüllüdür |
| E-poçtla göndərdiyin düzəliş və mənbə linkləri | Faktı yoxlayıb səhifəni yeniləmək | Redaksiya arxivində 24 ayadək | Silinmə tələbi göndərmək |
| Server jurnalları (log) | Texniki nasazlıq və hücumların araşdırılması | Adətən 30 günədək | Söndürülə bilməz — texniki tələbdir |
Bir vacib nüans: əlaqə formu könüllüdür. Saytı oxumaq üçün heç bir şəxsi məlumat vermək lazım deyil. Ad və e-poçt yalnız bizə özün yazanda görünür — və yalnız cavab vermək üçün istifadə olunur, başqa heç nə üçün. Marketinq siyahısına yazmırıq, reklam məktubu göndərmirik, bazanı satmırıq.
Kukilər
Kuki — brauzerinin saxladığı kiçik mətn faylıdır. Onun özü nə virusdur, nə də sənin adını bilir. Bizdə üç növ kuki var: zəruri (razılıq seçimini yadda saxlayır, saytın işləməsini təmin edir), analitika (hansı səhifənin oxunduğunu anonim sayır) və partnyorluq izləmə (yalnız partnyor linkinə klik edəndə işə düşür). Hər növün adı, mənbəyi və ömrü ilə tam cədvəl ayrıca səhifədədir: kuki siyasətimizi oxuyun.
Aşağıda isə praktik hissə — kukiləri və izləməni öz brauzerində necə söndürmək. Bunu ona görə yazırıq ki, «brauzerinizin parametrlərindən söndürə bilərsiniz» cümləsi heç kimə kömək etmir. Menyu adları versiyadan asılı olaraq bir az fərqlənə bilər, amma məntiq eynidir.
Google Chrome (kompüter)
- Sağ yuxarıdakı üç nöqtə → Ayarlar (Settings). Sürətli yol: ünvan sətrinə
chrome://settings/cookiesyaz. - Məxfilik və təhlükəsizlik → Üçüncü tərəf kukiləri.
- Üçüncü tərəf kukilərini blokla seçimini işarələ. Bu, partnyorluq və reklam izləməsinin böyük hissəsini kəsir, saytın özü isə işləməyə davam edir.
- Mövcud kukiləri silmək üçün: Ctrl+Shift+Delete → müddət «Bütün vaxt» → «Kukilər və digər sayt məlumatları» → Sil.
- Yalnız bu saytın kukisini silmək istəyirsənsə: ünvan sətrindəki qıfıl işarəsi → Sayt məlumatları və icazələr → Məlumatları sil.
Mozilla Firefox
- Menyu → Ayarlar → Məxfilik və Təhlükəsizlik. Sürətli yol:
about:preferences#privacy. - Gücləndirilmiş İzləmə Qorunması bölməsində Sərt (Strict) rejimini seç — üçüncü tərəf izləyiciləri və kross-sayt kukiləri standart olaraq bloklanır.
- Kukilər və Sayt Məlumatları → Məlumatları Sil — mövcud kukiləri təmizləmək üçün.
- Hər dəfə avtomatik təmizlənsin istəyirsənsə: Firefox bağlananda kukiləri sil seçimini işarələ.
Safari (macOS)
- Menyu sətrində Safari → Ayarlar (Settings/Preferences) → Məxfilik tabı.
- Kross-sayt izləmənin qarşısını al seçimini aktiv saxla — Safari-də bu, standart olaraq işləkdir.
- Tam blok üçün: Bütün kukiləri blokla. Diqqət: bu rejim bir çox saytı sındırır, ona görə gündəlik istifadə üçün tövsiyə olunmur.
- Təmizləmək: Sayt Məlumatlarını İdarə Et → Hamısını Sil, və ya menyu sətrindən Tarixçə → Tarixçəni təmizlə.
Microsoft Edge
- Üç nöqtə → Ayarlar → Kukilər və sayt icazələri. Sürətli yol:
edge://settings/content/cookies. - Kukiləri idarə et və sil → Üçüncü tərəf kukilərini blokla.
- Əlavə olaraq: Məxfilik, axtarış və xidmətlər → İzləmənin qarşısının alınması → Sərt (Strict).
- Təmizləmək: Ctrl+Shift+Delete → «Kukilər və digər sayt məlumatları» → Sil.
Android (Chrome)
- Chrome-u aç → sağ yuxarıda üç nöqtə → Ayarlar.
- Sayt ayarları → Üçüncü tərəf kukiləri → Blokla.
- Təmizləmək: Məxfilik və təhlükəsizlik → Brauzer məlumatlarını sil → «Kukilər və sayt məlumatları» → Sil.
- Sistem səviyyəsində reklam izləməsini məhdudlaşdırmaq: telefonun Ayarlar → Google → Reklamlar → Reklam ID-sini sil.
iPhone və iPad (Safari)
- Telefonun Ayarlar bölməsini aç (Safari-nin özündən yox) → aşağı sürüşdür → Safari.
- Kross-sayt izləmənin qarşısını al — aktiv olmalıdır.
- Bütün kukiləri blokla — tam blok istəyirsənsə. Bir çox sayt bu rejimdə düzgün işləməyəcək.
- Təmizləmək: Tarixçəni və Sayt Məlumatlarını Təmizlə.
- Sistem səviyyəsi: Ayarlar → Məxfilik və Təhlükəsizlik → İzləmə → tətbiqlərin izləmə sorğusunu söndür.
Razılıq bannerində əslində nə seçirsən
Saytı ilk dəfə açanda kuki razılığı banneri görünür. Orada iki real seçim var və onları dürüst adlandıraq. «Qəbul et» — analitika kukilərinə icazə verir: biz hansı səhifənin oxunduğunu anonim şəkildə görürük. «İmtina et» — analitika işə düşmür, yalnız zəruri kuki qalır.
Fərqi başa düşmək üçün əsas nüans budur: imtina etsən, saytda heç nə itirmirsən. Mətn, cədvəllər, hesablamalar — hamısı eyni şəkildə açıq qalır. Bəzi saytlar imtina düyməsini bilərəkdən gizlədir və ya məzmunu bloklayır — biz bunu etmirik, çünki analitika bizim işimizi asanlaşdıran alətdir, sənin oxumağının qiyməti yox. Seçimin brauzerində 6-12 ay saxlanılır ki, hər açılışda təkrar soruşulmasın. Fikrini dəyişmək istəyirsənsə, bu səhifədəki təlimatla sayt məlumatlarını sil — banner yenidən görünəcək.
Ən sadə variant isə heç bir ayara girmədən işləyir: səhifəni anonim rejimdə (Incognito / Private) aç. Pəncərəni bağlayanda həmin sessiyanın bütün kukiləri silinir. Nəzərə al ki, anonim rejim səni internet provayderindən gizlətmir — o, sadəcə cihazında iz saxlamır.
Do Not Track və Global Privacy Control
Brauzerinin ayarlarında «Do Not Track» (DNT) adlı bir açar görə bilərsən. Onun necə işlədiyini bilmək faydalıdır, çünki adı gözləntini aldadır. DNT texniki blok deyil — o, sadəcə hər sorğuya «məni izləmə» xahişi əlavə edir. Xahiş. Sayta bu xahişə əməl etmək üzrə heç bir məcburiyyət qoyulmur, ona görə saytların böyük hissəsi onu sadəcə nəzərə almır. Bu, «brauzer pisdir» məsələsi deyil: standart özü məcburiyyət nəzərdə tutmadan qurulub və elə ona görə də praktikada söndü.
Global Privacy Control (GPC) — həmin ideyanın daha yeni versiyasıdır və bəzi yurisdiksiyalarda hüquqi çəkisi var, yəni orada sayt ona əməl etməyə borcludur. Azərbaycan üçün belə bir məcburiyyət qüvvəsi olduğunu iddia etmirik — bunu yoxlamamışıq və uydurmuruq.
Yekun bir cümləyə sığır: DNT və GPC-yə arxalanma. Real nəticəni xahiş yox, brauzer səviyyəsində üçüncü tərəf kukilərinin bloklanması verir — yuxarıdakı təlimatlar məhz onu edir. Bloklama sayta xahiş göndərmir, sadəcə kukini yazmağa qoymur.
Üçüncü tərəflərlə paylaşma
Məlumatı satmırıq və reklam brokerlərinə vermirik. Amma tam dürüst olmaq üçün: saytın işində iki xarici komponent iştirak edir və onları gizlətmək mənasızdır — hər ikisi brauzerinin şəbəkə jurnalında onsuz da görünür.
Analitika
Trafikin ölçülməsi üçün standart veb-analitika alətindən istifadə edirik. Ora IP anonimləşdirilmiş formada (son hissəsi kəsilmiş) düşür, yəni ölkə və region səviyyəsində statistika alınır, konkret abunəçi yox. Bizi maraqlandıran sual sadədir: hansı hesablama oxunur, hansı səhifədə adam yarısında çıxıb gedir. Bu, məzmun qərarıdır, sənin şəxsiyyətinlə bağlı deyil.
Partnyorluq izləmə: mexanizm tam açıq
Bu hissəni detallı yazırıq, çünki başqa saytlar bunu bir cümlə ilə keçir. Saytdakı CTA düymələri birbaşa operatora yox, partnyorluq trekerinə (adminclick.org) aparır. Klik edəndə addım-addım nə baş verir:
- Klik. Brauzerin trekerin ünvanına sorğu göndərir. Ünvanın içində bizim partnyor identifikatorumuz var — yəni «bu keçid fraga-kazino-azerbaycan.net saytından gəldi» məlumatı. Bu identifikator saytı işarələyir, səni yox.
- İşarələmə. Treker öz domenində kuki qoyur və ya keçidə parametr əlavə edir. Bu kuki bizim domenimizdə deyil — biz onu nə oxuya, nə də yaza bilirik.
- Yönləndirmə. Bir neçə millisaniyə ərzində operatorun saytına yönləndirilirsən. Bu sürətli keçid ona görə görünmür ki, aralıq səhifə yoxdur.
- Qeydiyyat. Əgər orada hesab açsan, treker qeydiyyatı bizim identifikatorla əlaqələndirir və biz komissiya alırıq.
- Bizə nə gəlir. Yalnız yığılmış rəqəmlər: neçə klik, neçə qeydiyyat. Adını, e-poçtunu, telefonunu, depozit məbləğini, uduşunu və oyun tarixçəni görmürük. Bu məlumatlar bizə ötürülmür — nə istəsək də ala bilmərik, çünki hesabatda belə sətir yoxdur.
Bu kukinin ömrü adətən 30 gün olur: linkə bu gün klik edib hesabı iki həftədən sonra açsan, keçid yenə bizim hesabımıza yazılır. Kuki müddəti bitibsə və ya sən üçüncü tərəf kukilərini bloklamısansa, komissiya sadəcə qeydə alınmır — sənin üçün heç nə dəyişmir: eyni sayt, eyni bonus, eyni şərtlər. Bu modeli niyə seçdiyimizi və reytinqə necə təsir etmədiyini ayrıca açmışıq: gəlir modelimiz necə işləyir.
Trekerin və operatorun öz məxfilik siyasətləri var və onların səni necə emal etməsinə görə biz cavabdeh deyilik — o linkə keçəndən sonra artıq başqa şirkətin ərazisindəsən. Operator tərəfində hansı sənədlərin tələb olunduğunu isə əvvəlcədən bilmək faydalıdır: operatorun sənəd yoxlaması necə gedir.
Məlumatların saxlanma müddəti
Prinsip bir cümlədir: məlumatı yalnız lazım olduğu qədər saxlayırıq, «hər ehtimala qarşı» yox.
- Analitika — xidmətin standart müddəti, adətən 14 ay, sonra avtomatik silinir.
- Server jurnalları — 30 günədək, texniki araşdırma və hücumdan qorunma üçün.
- Zəruri kuki — sessiya bitənədək; razılıq seçimi 6-12 ay.
- Partnyorluq kukisi — trekerin tərəfində, adətən 30 gün.
- Əlaqə yazışması — mövzu bağlanandan sonra 12 ayadək.
- Fakt düzəlişləri — 24 ayadək, çünki səhifədəki dəyişikliyin niyə edildiyini sənədləşdirmək lazımdır.
Müddət bitəndə məlumat silinir və ya geri qaytarılmayacaq şəkildə anonimləşdirilir. Ehtiyat nüsxələrdə qalıq surətlər qısa müddət yaşaya bilər — bu, texniki reallıqdır və biz onu «dərhal, izsiz silirik» deyə bəzəmirik.
Sizin hüquqlarınız
Bizim əlimizdə olan məlumat çox azdır, ona görə hüquqların da praktikada sadə işləyir. İstəyə bilərsən:
- Giriş — səninlə bağlı nə saxladığımızı soruşmaq. Cavab çox vaxt qısa olur: yazışmandan başqa heç nə.
- Düzəliş — yazışmadakı səhv məlumatı düzəltmək.
- Silinmə — yazışmanı arxivdən silmək. Texniki jurnallar öz müddəti ilə onsuz da avtomatik silinir.
- İmtina — analitikadan istənilən vaxt imtina etmək: yuxarıdakı brauzer təlimatı buna kifayət edir, bizdən icazə almaq lazım deyil.
Sorğunu emal etmək üçün adətən bir neçə iş günü lazımdır. Bir şeyi əvvəlcədən deyək: sorğunu göndərmək üçün əlavə sənəd tələb etmirik — sənəd istəmək, məlumatı azaltmaq əvəzinə artırmaq olardı. Sorğu ilə məlumat sorğusu üçün yazın səhifəsindəki kanaldan müraciət et.
Bir vacib məhdudiyyət: operatordakı hesabına aid heç bir hüququ biz həyata keçirə bilmirik. Orada məlumatının silinməsini istəyirsənsə, sorğu birbaşa operatora getməlidir — bizim onun bazasına girişimiz yoxdur.
Azərbaycanda məlumatların qorunması qanunvericiliyi
Burada uydurma etmirik. Azərbaycanda şəxsi məlumatların mühafizəsi üzrə qanunvericilik mövcuddur və şəxsi məlumatların toplanması, emalı və ötürülməsi üzrə tələblər qoyur. Konkret maddə nömrələrini sadalamırıq və hansısa beynəlxalq rejimin (məsələn, Avropa reqlamentinin) burada avtomatik tətbiq olunduğunu iddia etmirik — bu, hüquqi məsləhət olardı, biz isə hüquq şirkəti deyilik.
Praktikada mövqeyimiz belədir: minimum məlumat toplayırıq, məqsədi açıq yazırıq, müddəti göstəririk, sorğuya cavab veririk. Bu yanaşma hər hansı ağlabatan tələbdən aşağı deyil. Hüquqi statusun özü ilə bağlı dəqiq sual varsa, hüquqşünasa müraciət et — biz məlumat veririk, məsləhət yox. Saytın ümumi hüquqi çərçivəsi isə ayrıca sənəddədir: istifadə şərtlərini oxuyun.
Uşaqların məxfiliyi
Sayt 18 yaşdan yuxarı auditoriya üçündür. Yetkinlik yaşına çatmayanların məlumatlarını bilərəkdən toplamırıq və məzmunu heç bir formada yeniyetmə auditoriyaya uyğunlaşdırmırıq: burada nə cizgi personajı, nə oyunlaşdırılmış interfeys, nə də «asan pul» dili var. Bu, təsadüf deyil — bu, redaksiya qərarıdır.
Əgər valideyn kimi övladının bu tipli saytlara girdiyini görürsənsə, ən effektiv addım brauzer ayarı deyil: cihaz səviyyəsində valideyn nəzarəti (iOS-da Screen Time, Android-də Family Link) və bank tətbiqində kartın onlayn ödənişlərinə limit. Bunlar bizim və ya operatorun iştirakı olmadan işləyir. Cihaz və hesab təhlükəsizliyi üzrə praktik siyahını da hazırlamışıq: məlumat təhlükəsizliyini oxuyun.
Yetkinlik yaşına çatmayan birinin bizə məlumat göndərdiyini bilsək, onu dərhal silirik.
FAQ
Siz kart məlumatlarımı saxlayırsınız?
Xeyr, heç vaxt. Bizdə kassa yoxdur — nə depozit qəbul edirik, nə uduş ödəyirik. Kart məlumatları yalnız operatorun ödəniş sistemində olur və bura ötürülmür. Əgər hansısa səhifə bizim adımızdan səndən kart nömrəsi istəyirsə, bu, klon və ya fişinq saytıdır — bizimlə əlaqəsi yoxdur.
Partnyorluq linkinə kliklədim — mənim haqqımda nə öyrənirsiniz?
Praktik olaraq heç nə şəxsi. Statistikamızda «bu gün saytdan bu qədər keçid oldu, bu qədər qeydiyyat baş verdi» sətri görünür. Kimin qeydiyyatdan keçdiyi, hansı adla, hansı məbləğlə — bu məlumat bizə ötürülmür. Bu, bizim yaxşı niyyətimiz deyil, sistemin quruluşudur: belə hesabat sadəcə mövcud deyil.
Kukiləri bloklasam, sayt işləyəcəkmi?
Bəli. Üçüncü tərəf kukilərini və analitikanı bloklasan, saytın bütün mətnləri, cədvəlləri və hesablamaları eyni şəkildə açılır. Yalnız zəruri kukiləri də bloklasan, razılıq banneri hər açılışda təkrar görünə bilər — çünki seçimini yadda saxlayacaq yer qalmır.
Məlumatlarımı silmək istəsəm nə etməli?
Bizə yaz — yazışmanı silirik. Amma real gözlənti verək: əgər sən sadəcə saytı oxumusansa və bizə heç vaxt yazmamısansa, silinəcək fərdi məlumat ümumiyyətlə yoxdur. Analitikadakı iz anonimləşdirilib və konkret adama bağlana bilmir, deməli onu «sənin məlumatın» kimi ayırmaq texniki olaraq mümkün deyil.
Operatordakı hesabımı siz silə bilərsinizmi?
Xeyr. Bu, ən çox rast gəlinən yanlış anlaşmadır. Bizim operatorun bazasına, hesabına, sənədlərinə heç bir girişimiz yoxdur — nə oxuya, nə silə, nə də dəyişdirə bilərik. Hesabın silinməsi və ya self-exclusion sorğusu birbaşa operatorun dəstəyinə getməlidir.
Reklam şəbəkələrinə məlumat verirsinizmi?
Xeyr. Saytda banner reklam şəbəkəsi, remarketinq pikseli və sosial şəbəkə izləyicisi yoxdur. Gəlirimiz partnyorluq keçidlərindəndir — bu modeldə səni reklamla təqib etməyə ehtiyac yoxdur, ona görə də bunu etmirik.
Anonim rejim məni tamamilə gizlədirmi?
Xeyr, və bu vacib fərqdir. Anonim rejim yalnız cihazında iz saxlamır: tarixçə və kuki pəncərə bağlananda silinir. Amma internet provayderin hansı domenə getdiyini görməyə davam edir və ziyarət etdiyin sayt sənin IP ünvanını görür. Anonim rejim məxfilik aləti deyil, «öz cihazında iz qoymamaq» alətidir.
Bu siyasət dəyişəcəkmi?
Bəli, əgər saytın texniki quruluşu dəyişsə — məsələn, yeni bir alət əlavə etsək və ya köhnəsini çıxarsaq. Yeni redaksiya dərc olunduğu andan qüvvəyə minir. Fərdi bildiriş göndərmirik: abunə siyahımız yoxdur, çünki e-poçt bazası toplamırıq. Digər materiallara Fraga kazino ana resurs səhifəsindən keçə bilərsən.
